15 ธันวาคม 48 เครือข่ายป่าชุมชนทั่วประเทศ 5,000 คน กลับบ้าน และเหตุการณ์ยื้อเวลายื่นสภาฯ พิจารณา พ.ร.บ.ป่าชุมชนฉบับแก้ไข (14-15 ธันวาคม 48) ของกรรมาธิการร่วมฯ แม้จะผิดหวัง หากเครือข่ายป่าฯ ยืนยัน จะกลับมาใหม่ (มากกว่าเดิม) ในวันประชุมสภานัดแรก 4 มีนาคม 48 พร้อมประกาศเจตนารมณ์หนุนร่าง พระราชบัญญัติฉบับสภาผู้แทนราษฎร 2544 อนุญาตคนอยู่ร่วมกับป่า ภายใต้ชื่อ เครือข่ายป่าชุมชนแห่งประเทศไทย ดังนี้

1. รัฐไม่อาจจัดการทรัพยากร ดิน น้ำ ป่า เพียงฝ่ายเดียวได้อีกต่อไป การผลักดัน พ.ร.บ.ป่าชุมชนฉบับสภาผู้แทนราษฎร เป็นคำตอบเดียวที่จะรักษาทรัพยากร ดิน น้ำ ป่า ให้อยู่กับลูกหลานอย่างมั่นคงและยั่งยืน เพื่อรักษาไว้ซึ่งจิตวิญญาณภายใต้เจตนารมณ์คนอยู่กับป่าตลอดไป 2 .เราขอยืนยันว่าภายใต้ผู้เสนอกฎหมายป่าชุมชนฉบับประชาชน ในนามเครือข่ายป่าชุมชนแห่งประเทศไทย เราจะผลักดันให้กฎหมายฉบับนี้ได้รับการประกาศใช้อย่างถึงที่สุดและเราไม่อาจยินยอมให้องค์กรใด ๆ ก็ตามบิดเบือนเจตนารมณ์การจัดการทรัพยากรที่ ให้ประชาชนมีส่วนร่วมให้คนอยู่กับป่าได้ 3. เราขอประกาศว่านับจากนี้เป็นต้นไปการจัดตั้งป่าชุมชนภาคประชาชนจะดำเนินการต่อไปอย่างเข้มข้นและต่อเนื่อง อันเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานโดยชอบตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญเพื่อให้เกิดการปฏิรูปการเมืองภาคประชาชน และคืนการจัดการทรัพยากร ดิน น้ำ ป่า ให้กับชุมชนอย่างแท้จริง

เขตอนุรักษ์พิเศษเพิ่มเติมภายใต้ความคิดเห็นของคณะกรรมาธิการร่วมสองสภา (สภาผู้แทนราษฎร,วุฒิสภา) เพิ่มเติมจากพระราชบัญญัติฉบับเดิม (สภาผู้แทนราษฏร2544) ซึ่งอ้างตามคำนิยามทางกฤษฎีกาได้กำหนดความหมายของพื้นที่อนุรักษ์พิเศษเอาไว้ว่า "เขตพื้นที่อนุรักษ์พิเศษ หมายความว่า เขตพื้นที่ในเขตอนุรักษ์ที่มีลักษณะเป็นพื้นที่ต้นน้ำลำธารที่มีสภาพป่าสมบูรณ์ พื้นที่ที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูง พื้นที่ที่มีระบบนิเวศตามธรรมชาติที่อาจถูกทำลายหรืออาจได้รับผลกระทบกระเทือนจากกิจกรรมต่าง ๆ ของมนุษย์ได้โดยง่าย พื้นที่ที่คุณค่าทางด้านธรณีวิทยาหรือโบราณคดีหรือพื้นที่ที่มีพันธุ์พืช-พันธุ์สัตว์หายากหรือใกล้สูญพันธุ์"

ประเด็นใหญ่ คือ การห้ามจัดตั้งป่าชุมชนในเขตอนุรักษ์พิเศษจนเป็นประเด็นบานปลายกลายเป็นการชุมนุม 2 ฝ่าย ฝ่ายหนึ่งเขียวจัด เห็นด้วยกับแนวคิดจัดตั้งพื้นที่อนุรักษ์พิเศษพร้อมกับระบุชุดวาทกรรม "ชาวเขา คือ คนทำลายป่า" และรัฐเท่านั้นที่สามารถดูแลและจัดการป่าได้ทั้งระบบ จัดตั้งขบวนประจันหน้าเครือข่ายป่าชุมชนซึ่งเห็นว่าแนวคิดพื้นที่อนุรักษ์พิเศษ คือ แนวคิดที่แยกการมีส่วนร่วมของประชาชนออกจากการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ พร้อมชูประเด็นป่าสูญเพราะสัมปทานรัฐและกรมป่าไม้

ต่อไปนี้เป็นการพูดคุยของกลุ่มผู้สนับสนุนแนวคิดพื้นที่อนุรักษ์พิเศษและแหล่งข่าวที่บังเอิญได้เข้าไปพูดคุยและบันทึกไว้เป็น File เสียง ... ทาง ทีมงานไทยเอ็นจีโอ ได้นำมาถอดความเปิดเผยไว้ในที่นี้ระหว่างติดตามขบวนชุมนุมเครือข่ายป่าชุมชน หน้ากระทรวงศึกษาธิการ วันที่ 13 ธันวาคม 2548 ดังนี้

การอนุรักษ์ทรัพยากรดินน้ำป่าเป็นเรื่องของคนทุกคน ขณะคนกรุงเทพฯ หลายคนคงถอนใจโล่งเมื่อกลุ่มผู้ชุมนุมสองฝ่าย (ทั้งฝ่ายที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วยกับพื้นที่อนุรักษ์พิเศษ) กลับบ้าน หากสิ่งที่ยังค้างคา ใคร คือ คนทำลายป่า ยังกรุ่นอยู่ในความสงสัย ชาวบ้านพื้นราบหรือกลุ่มชนบนพื้นที่สูง,นักธุรกิจเอกชนหรือรัฐ-ราชการ เพียงสิ่งที่สัมผัสได้ คือ จำนวนทรัพยากรธรรมชาติที่เสื่อมสูญและภาวะโลกร้อนกำลังคุกคามเราทุกคน และ...เรา คงไม่ต้องถามกันต่อไปอีกว่า ใคร คือ คนทำลายหรือใครใช้ (ผลาญ) ทรัพยากรมากกว่าใคร ? เพราะคำถามที่ดีกว่านั้น คือว่า เราจะร่วมรักษาทรัพยากรส่วนที่เหลือเอาไว้ให้เพิ่มพูนได้อย่างไรต่างหาก จริงไหม!!

ทีมงาน ThaiNGO
มูลนิธิกองทุนไทย
webmaster@thaingo.org

25 ธันวาคม 2548