1. องค์กรพัฒนาเอกชนคือใคร
องค์กรพัฒนาเอกชน (อพช.) หรือมักจะเป็นที่รู้จักและเรียกกันทั่วไปว่า
เอ็นจีโอ ( NGOs : Non Governmental Organizations )
มีบทบาทในการพัฒนาสังคมไทยมายาวนานกว่า ๓ ทศวรรษ แต่ก็ยังเป็นที่กล่าวขานและมีข้อสงสัยตั้งคำถามมากมายที่ต่างคนต่างก็กล่าวถึง
หรือมีความรู้สึกและคิดเห็นต่อการดำเนินงานของเอ็นจีโอ
ในแง่มุมที่หลากหลาย ดังจะเห็นได้จากการสะท้อนผ่านสื่อมวลชน
เช่น มักจะถูกเข้าใจบิดเบือนว่า
เป็นองค์กรที่สร้างความแตกแยกและสร้างความขัดแย้งขึ้นในสังคม
เป็นองค์กรที่รับเงินต่างชาติเพื่อบ่อนทำลายความมั่นคงของประเทศ
เป็นพวกม๊อบรับจ้าง อยู่เบื้องหลังการชุมนุม
เป็นกลุ่มขัดขวางการพัฒนาประเทศ
เป็นพวกที่ชอบต่อต้านประท้วงและคัดค้าน โครงการต่าง ๆ
ของรัฐ
ภาพลักษณ์ของ เอ็นจีโอ ในสายตาของสาธารณชนทั่วไป จึงถูกมองออกมาในทัศนคติเชิงลบ
โดยมองจากภายนอกและกิจกรรมที่ปรากฏขึ้นในสังคมบางประเด็น
แต่ในสภาพความเป็นจริงนั้น NGOs เป็นกลุ่มคนที่ปรารถนาอยากให้สังคมดีขึ้น
และอยากให้การทำงานและนโยบายต่าง ๆ ของรัฐ ได้ถูกตรวจสอบและเปิดเผย
ภายใต้พื้นฐานว่าประชาชนจะต้องเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนา
ความหมายขององค์กรพัฒนาเอกชน
แล้ว เอ็นจีโอ คืออะไร ได้มีผู้ให้นิยามและความหมายของ
เอ็นจีโอหรือองค์กรพัฒนาเอกชนไว้ ดังเช่น จากมติการประชุมระหว่างองค์กรพัฒนาเอกชน
ที่ทำงานพัฒนาด้านต่าง ๆ ๓๗ องค์กร เมื่อวันที่ ๔ พฤษภาคม
พ.ศ. ๒๕๒๖ ณ ห้องประชุมคณะสังคมสงเคราะห์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ซึ่งได้มีการพิจารณากำหนดความหมายของคำว่า "
องค์กรพัฒนาเอกชน" ไว้ว่า
๑. เป็นองค์การที่มีวัตถุประสงค์ เพื่อดำเนินงานพัฒนาสังคม
โดยเน้นการพัฒนาคนและการมีส่วนร่วมของประชาชน
๒. เป็นองค์การที่จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลหรือไม่จดทะเบียนก็ได้
และในกรณีที่ไม่ได้จดทะเบียนเป็นนิติบุคคล จะต้องมีการจัดองค์กรเป็นคณะบุคคล
ขึ้นมาดูแลรับผิดชอบ ในการดำเนินกิจการอย่างมีระเบียบแบบแผนตามสมควร
๓. เป็นองค์การที่ดำเนินงานโดยอิสระ มีกิจกรรมต่อเนื่องและไม่แสวงหาผลประโยชน์
หรือค้ากำไร (ก่อนก้าวเข้าสู่การเป็นอาสาสมัคร : ๒๕๓๐
)
ภูมิธรรม เวชยชัย ได้ให้ความหมายขององค์กรพัฒนาเอกชน
หมายถึง "องค์กรหรือมูลนิธิ หรือสมาคมหรือ หน่วยงานที่มีชื่อเรียกเป็นอย่างอื่น
ซึ่งมีลักษณะเป็นสถาบันนอกระบบราชการ รวมตัวกันขึ้นตามกลุ่มวิชาชีพ
กลุ่มศึกษา กลุ่มสนใจ หรือ กลุ่มที่มีเป้าหมายร่วมกัน
ทั้งนี้เพื่อที่จะดำเนินบทบาทในการช่วยเหลือและช่วยคลี่คลายปัญหาในสังคม
การบริการสังคม รวมทั้งการพัฒนาสังคม โดยมิได้แสวงหากำไรหรือผลประโยชน์ใด"
( พัฒนาสังคม : รวมบทความด้านการพัฒนาสังคมขององค์กรพัฒนาเอกชน
: ๒๕๒๗ )
องค์กรพัฒนาเอกชน
(NGOs) คือ องค์กรที่ไม่ใช่ภาคราชการ และไม่ใช่ภาคธุรกิจที่แสวงหากำไร
ก่อตั้งขึ้นและดำเนินการโดย กลุ่มบุคคลที่มีความมุ่งมั่น ในการที่จะเข้ามามีส่วนร่วม
ในการแก้ไขปัญหาสังคม โดยเฉพาะปัญหาด้านคุณภาพชีวิตของกลุ่มคนผู้ด้อยโอกาสและประชาชนผู้ทุกข์ยาก
อันเกิดจากผลกระทบของการพัฒนา ( บันทึกลับ NGOs : ๒๕๔๓ )
อนึ่งในเนื้อหาของเอกสารนี้
ที่พาดพิงถึง องค์กรพัฒนาเอกชน หมายถึง องค์กรพัฒนาเอกชน
ในความหมายที่บันทึกลับ NGOs ได้ให้ความหมายไว้ ซึ่งในปัจจุบันนี้มีจำนวนมากกว่า
๓๐๐ องค์กร ( ทั้งที่จดทะเบียนและไม่จดทะเบียน )
จึงอาจกล่าวได้ว่า
เอ็นจีโอ เป็นกลุ่มบุคคลที่มีความมุ่งมั่น อยากเห็นปัญหาสังคมได้รับการแก้ไข
โดยเฉพาะปัญหากลุ่มคนด้อยโอกาส และประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากการพัฒนา
โดยมี
* ความพยายามที่จะแสวงหาความรู้และทางเลือกที่หลากหลายในการพัฒนาประเทศ
* มุ่งที่จะส่งเสริมให้ประชาชนมีความสามารถในการพึ่งพาตนเอง
* สร้างความยั่งยืนต่อสภาพแวดล้อมและสังคม โดยรวม
|