ความคืบหน้าเรื่องการ คัดค้านเขตนิคมอุตสาหกรรม ตำบลทุ่งค่าย ซึ่งเป็นหนึ่งในโครงการ จัดตั้งเขตอุตสาหกรรมและศูนย์บริการขนถ่ายสินค้า และการส่งออก โดยอุตสาหกรรมหลักๆ คือ อุตสาหกรรมยางพารา (ทั้งไม้และน้ำยาง) น้ำมันปาล์ม แปรรูปอาหารทะเล และ ICT มีระยะเวลาดำเนินโครงการ 4 ปี (2548-2551)

ชาวบ้านรวมกลุ่มกันหาความรู้ ในภาพคือกำลังดู CD เรื่องมลพิษนิคมอุตสาหกรรม ผังเขตนิคมอุตสาหกรรม เต็มพื้นที่ 1,600 ไร่ ณัฐพล ขวัญเพชร

พื้นที่สาธารณประโยชน์ (ทุ่งเลี้ยงสัตว์) กว่า 1,648 ไร่ ในตำบลทุ่งค่าย อำเภอย่านตาขาว จ.ตรัง เป็นพื้นที่เป้าหมาย โครงการต่อเนื่องจากท่าเทียบเรือกันตัง ซึ่งทั้งหมด อยู่ในแผนพัฒนาภาคใต้ตอนบน คือ นครศรีธรรมราช พัทลุง และตรัง เป้าหมายหลักคือ การเชื่อมต่อทางการค้า กับโครงการสามเหลี่ยมเศรษฐกิจ (ไทย มาเลเซีย และ อินโดนีเซีย)

ทำไม? ตำบลทุ่งค่าย จึงถูกเลือกเป็นพื้นที่ จัดตั้งเขตอุตสาหกรรม เพราะ
1. มีที่ว่าง (ที่สาธารณประโยชน์สำหรับเลี้ยงสัตว์ของชุมชน) น้ำไม่ท่วม ติดถนนสายหลัก และไม่ติดป่าต้นน้ำ
2. อยู่ใกล้อำเภอย่านตาขาว และอยู่ใกล้ตัวเมือง
3. มีน้ำใต้ดินสูงมากมากกว่า 10 ลบ.ม.ต่อชั่วโมง อีกทั้งมีฝนตกเกือบทั้งปี และมีคลองธรรมชาติ คือ คลองหาร ซึ่งสามารถใช้เป็นคลองระบายน้ำเสียได้
4. ค่าแรงอยู่ในขั้นต่ำ คือ 145 บาท เท่านั้น

กระนั้น แม้จะมีโครงการขนาดใหญ่ ถึงเพียงนี้ กระทบสิทธิของชุมชนและละเมิดสิทธิมนูษยชน แต่กลับไม่มีกระบวนการสร้างการส่วนร่วม ซึ่งละเมิดกฎหมายรัฐธรรมนูญ 2540 ตั้งแจ้งให้ทราบ ให้ข้อมูล สร้างการเรียนรู้ ความเข้าใจ ถึงข้อดีข้อเสีย ในการจัดตั้งเขตนิคมอุตสาหกรรม ตลอดจนการพาไปดูงานในเขตนิคมอื่นๆ และการทำประชาพิจารณ์ แต่กลับมีการเบิกงบประมาณ ดำเนินการไปแล้ว ในปี 2548 จำนวน 2,000,000 บาท และ 2549 จำนวน 5,000,000 บาท โดยอุตสาหกรรมจังหวัด

ในด้านกระแสชาวบ้านจาก หมู่ 2 , 3 , และ 4 ซึ่งเป็นชุมชนที่อยู่รายรอบที่สาธารณะ ณ วันนี้ ได้เริ่มรับรู้และตื่นตัวกันมากขึ้น และเริ่มมีกระบวนการจัดเวทีทำความเข้าใจ และติดตามข้อมูลข่าวสารเพื่อนำมาศึกษาร่วมกัน นายณัฐพล ขวัญเพชร ชาวบ้านจากหมู่ 4 ได้ให้ความเห็นคัดค้าน การจัดตั้งเขตนิคมอุตสาหกรรมนี้ แต่กระบวนการเริ่มต้นเลยว่า

“ตามที่ชาวบ้านได้รับรู้นะครับ ประมาณเดือนพฤศจิกายนปีที่แล้ว ประมาณวันที่ 25 พฤศจิกา ซึ่งมีบริษัทที่ศึกษาเรื่องผลกระทบสิ่งแวดล้อม มาชี้แจงและรับความเห็นชาวบ้าน ที่ อบต. ซึ่งการวิธีการให้มีส่วนร่วมก็คงจะเป็น การทำหนังสือเชิญ เฉพาะแกนนำบางคน ที่ได้ไป ก็ได้รู้กันแค่นั้น แต่นับจากวันนั้นมา ชาวบ้านก็เริ่มได้ข้อมูล และเริ่มชัดเจนว่า จะมีการสร้างนิคมอุตสาหกรรม

จริงๆ แล้วจะมีช่วงหนึ่งที่เขามาลงหลักเขต ซึ่งจะปักเฉพาะที่สาธารณะ แต่ไม่ล้ำเข้ามาที่ชาวบ้าน พอชาวบ้านสอบถาม เขาก็จะแจ้งว่า จะเอาเฉพาะที่สาธารณะ ไม่เอาที่ชาวบ้าน ไม่ทำให้เดือดร้อน ซึ่งชาวบ้านก็ยังไม่รู้ว่าเขาจะมาทำอะไร จนมาวันที่ 25 พ.ย.นี้แหละ ที่ชาวบ้านเขาเริ่มรู้กัน

และเป็นวันเดียวกันที่ทางบริษัท เขาแจ้งว่า เดี๋ยวจะมีข้อมูลการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมมานำเสนอ จะได้รู้ว่า ลักษณะของโครงการเป็นอย่างไร มีผลกระทบอะไรมั่ง จริงๆ แล้วเขาก็บอกว่าอยู่ในขั้นตอนการศึกษา ผลกระทบสิ่งแวดล้อม ศึกษาความเป็นไปได้” นายณัฐพล กล่าว และย้ำว่า ผลกระทบเรื่องสิ่งแวดล้อม คือสิ่งที่ชาวบ้านกลัวที่สุด นอกจากนั้น ยังไม่เห็นการดำเนินการใดๆ เพื่อสร้างความชัดเจนจากฝ่ายปกครองเลย

“สิ่งที่ชาวบ้านเขาวิตก คือเขายังไม่ได้รู้ข้อมูลรายละเอียด ว่า อะไร ยังไงกันแน่ พอรู้เรื่องว่าจะมีโรงงาน กี่โรง ชาวบ้านก็เริ่มชัดเจนขึ้น นะครับ เพราะชาวบ้านเขาจะกลัวเรื่องสิ่งแวดล้อมนั้นมาก เพราะที่ผ่านมาแม้จะมีโรงงานเล็กๆ ดำเนินการอยู่ แต่ทางปลัด อตบ. ก็ไม่สามารถดำเนินการได้ เกี่ยวกับน้ำเสีย เกี่ยวกับมลภาวะ อันนี้จะมีโรงงานใหญ่และมากถึง 59 โรง แล้วจะไปรบกับเขาไหวหรือ

กับตอนนี้ มีกระแสชาวบ้านที่มีความคิด ไม่เอานิคมอุตสาหกรรม ประมาณ 3 หมู่บ้าน คือ หมู่ 2 หมู่ 3 และหมู่ 4 ซึ่งอยู่รอบๆ เขต 1600 ไร่ นี้ ทำให้ชาวบ้านเหล่านี้ลุกขึ้นมาก่อน ประมาณการก็หลายร้อยครัวเรือน

ในส่วนราชการ ผู้ใหญ่บ้าน กำนัน อำเภอ อบต. นั้นยังไม่เห็นเข้ามาชี้แจงนะครับ เห็นว่ายังไม่มีคำสั่งลงมา ชาวบ้านเคยไปตรวจสอบที่อำเภอ ทางอำเภอก็แจ้งว่ายังไม่มีคำสั่งมาทางอำเภอ ชาวบ้านก็เลยทำหนังสือขอคำชี้แจงไปถึงจังหวัด ให้ลงมาให้รายละเอียดเกี่ยวกับเรื่องนี้ เพราะชาวบ้านสับสน และทางจังหวัดก็ได้นัดว่าจะลงมาชี้แจงและมาแล้ว เมื่อวันที่ 27 มกราคม ที่ผ่านมา แต่วันนั้น กลับมีเจ้าหน้าที่ระดับเล็กมากมาคนหนึ่ง คือลงมาส่งข่าวว่าขอเลื่อนการนัดชี้แจง

สิ่งที่ชาวบ้านสับสน คือ ในเอกสารราชการ ได้มีหนังสือแต่งตั้งคณะทำงานจัดตั้งเขตอุตสาหกรรม และมีลายเซ็นของ นายเชิดพันธ์ ณ สงขลา ผู้ว่าราชการจังหวัดตรัง และ นายทวี จันทรสกุล อุตสาหกรรมตรัง แต่ขั้นตอนทำไมยังมาไม่ถึงชาวบ้าน ทำให้ชาวบ้านไม่ได้รับรู้ ข้อมูลข่าวสารเลย” นายณัฐพล ว่า ก่อนสรุปย้ำถึง กิจกรรมในเบื้องต้น และเป้าหมายที่ชาวบ้านได้มารวมตัวกัน ทำกิจกรรม

“กิจกรรมในส่วนชาวบ้านตอนนี้ ก็คงเป็นเรื่องการหาข้อมูล การสร้างความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับนิคมอุตสาหกรรม และก็ทำอย่างไร ที่จะให้หน่วยงานจังหวัด ได้ลงมาให้ความรู้ ให้ข้อมูลข่าวสารแก่ชาวบ้าน อย่างการเก็บข้อมูลเมื่อวันที่ 25 พ.ย.ก็เอานักศึกษาจาก กศน. มาเดินสอบถาม ซึ่งพวกผู้ใหญ่ไม่อยู่บ้าน ก็เลยสอบถาม กับเด็ก กับคนแก่ ซึ่งมันเอาใช้ตัดสินไม่ได้

เป้าหมายและความต้องการของชาวบ้าน คือไม่เอาโรงงาน ไม่ว่าจะศึกษาผลกระทบอย่างไร ก็ไม่เอา และถ้าทางโรงงานยังดื้อดึง เราชาวบ้านก็ได้ประหารือกันแล้ว ว่า จะไม่ยอมให้มีความคืบหน้าเกิดขึ้น ถ้าเขาลงมาทำรังวัด เราก็จะไปขัดขวางแน่นอน ครับ และไม่ว่าทางโรงงานจะให้เงินเยอะแค่ไหน หรือให้แบ่งประโยชน์ อบต. เราก็ชัดเจนร่วมกันแล้วครับ ไม่เอา” นายณัฐพล สรุป

ทีมงาน ThaiNGO
มูลนิธิกองทุนไทย
webmaster@thaingo.org

22 กุมภาพันธ์ 2550